Saturday, August 2, 2014

Abortion Q and A မလိုခ်င္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ အေမး-အေျဖမ်ား

၁။ ecee2 ကို ၿဖစ္ၿပီးတန္းေသာက္ရတာလားဆရာ။ ၂။ RU486 (Mifepristone) ကို ဆရာဝန္ညြန္ၾကားခ်က္ မရွိဘဲေသာက္ရင္ ၃။ မရည္ရြယ္ပဲနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ရခ်င္သလို ၿဖစ္ေနပါတယ္။ ၄။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်ၿပီး ေသြးဆင္းနည္းေနတာ (ဆိုင္ဒိုတက္) တစ္လံုးေသာက္ဖို႔လိုလား။ ၅။ အကာအကြယ္ မသံုးပဲ အတူအိပ္ျဖစ္သြားပါတယ္။ ၆။ မသကၤာတာနဲ႔ စစ္ၾကည့္ေတာ့ Pregnancy ျဖစ္ေနပါတယ္။ ၇။ ဆီးစစ္ကိရိယာနဲ႔ စစ္ၾကည့္လုိက္ေတာ့ Pregnancy ျဖစ္ေနတဲ့ Sign ပဲ ျပေနပါတယ္။ November 10, 2010 11:45 AM ၁။ ဆရာ ecee2 ကို ၿဖစ္ၿပီးတန္းေသာက္ရတာလားဆရာ။ ၁၂ နာရီျခား ေဆးႏွစ္လံုးစလံုး ေသာက္ၿပီး အဲဒီေန႔တန္းၿဖစ္ရင္ ထပ္ေသာက္ရလား။ ေဆးတစ္လံုးေသာက္ၿပီး ေနာက္တစ္လံုး မေသာက္ခင္ၾကားေကာ ၿဖစ္လို႔ရလား။ ၁။ ဒီေဆးက ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆး မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္တားေဆးျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ျဖစ္ျပီးသားကို မပ်က္ေစႏိုင္ပါ။ ဒီေဆးထဲမွာ Progesterone or Oestrogen ေဟာ္မုန္းေတြ အမ်ားၾကီးပါတယ္။ ဥျဖစ္လာမွာကိုတားတယ္၊ ဥနဲ႔ သုတ္ပိုး မေတြ႔ေအာင္ တားတယ္။ သူတို႔ႏွစ္မ်ိဳးေတြ႔ျပီးအံုးေတာ့ သားအိမ္အတြင္းနံရံမယ္ လာတြယ္မွာကို တားတယ္။ ၂။ လိင္ဆက္ဆံမႈျဖစ္ျပီး ၃-၅ ရက္အတြင္း ေဆးေသာက္တယ္ဆိုရင္ ဆက္ဆံတာ ဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ျဖစ္ျဖစ္ တားႏိုင္တယ္။ ေဆးေသာက္ထားတာနဲ႔ ၃-၅ ရက္အတြင္း လိင္ဆက္ဆံမႈက အခ်ိန္အရ အၾကံဳးဝင္ေနရင္ ကာကြယ္ႏိုင္မယ္။ ဆိုလိုတာက ေနာက္ဆံုးအၾကိမ္ လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔ တြက္ရမွာပါ။ ၃။ ေဆး ၂ လံုးစလံုး ေသာက္ထားမွ ေသျခာတယ္။ ပဌမ ၁လံုးနဲ႔ ဒုတိယ ၁ လံုးၾကား ဆက္ဆံမိတာလဲ အၾကံဳးဝင္ပါမယ္။ ၄။ ေနာင္မွာလဲ ဆက္ဆံဘို႔ရွိႏိုင္သူဆိုရင္ ဒီေဆးမ်ိဳးေသာက္၊ ရာသီလဲလာျပီးရင္ တေန႔ ၁ လံုး၊ တလ ၂၁ လံုး ေသာက္ရမဲ့ေဆး ဆက္ေသာက္ေနရမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ တျခားနည္းလမ္းတခုခုကို သံုးရမယ္။ December 21, 2010 1:06 AM ၂။ RU486 (Mifepristone) ကို ဆရာဝန္ညြန္ၾကားခ်က္ မရွိဘဲေသာက္ရင္ ဘယ္လို ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ရႏိုင္ပါသလဲ။ Medical Abortion (RU486) ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြက ဒုတိယ ေဆးေၾကာင့္ျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ ေသြးအမ်ားၾကီး ဆင္းမယ္၊ ေခါင္းကိုက္မယ္၊ ပ်ိဳ႕-အန္မယ္၊ ဝမ္းပ်က္တတ္တယ္၊ ဗိုက္အေတာ္နာမယ္။ July 29, 2011 1:07 PM ၃။ ကြ်န္မနဲ႔ ကြ်န္မခ်စ္သူ မရည္ရြယ္ပဲနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ရခ်င္သလို ၿဖစ္ေနပါတယ္။ ရာသီမလာတာေတာ့ ပံုမွန္ လာရမယ့္ရက္ထက္ ၂ ပတ္ေက်ာ္ေနပါၿပီ။ မသကၤာလို႔ ဆီး စစ္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ကိုယ္ဝန္ရွိေနတဲ့ လကၡဏာၿပေနပါတယ္။ ကူညီပါဦးဆရာ။ အလြန္ဆံုးရွိ ၁ လေလာက္လို႔ပဲ ထင္ပါတယ္။ ေဆးနဲ႔ပဲ ဒီကိုယ္ဝန္ကို ဖ်က္ခ်ခ်င္ပါတယ္။ ေဆးနည္းေကာင္းေလးမ်ား ေပးပါဦးဆရာရယ္။ အရင္ ေမးဘူးတာေတြကို ေျဖသလိုဘဲ။ ကြ်န္ေတာ္က ျမန္မာျပည္က ေဆးပညာသင္ထားသူမို႔ တမင္ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္ေစတာကို မခိုင္း-မလုပ္ေပးပါ။ ပညာအရသာ ေဆးခန္းက ဆရာမေတြ တတ္သိ နားလည္ၾကေအာင္ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္တဲ့အေၾကာင္းေတြ ေရးပါတယ္။ January 15, 2012 10:48 AM ၄။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်ၿပီး ေသြးဆင္းနည္းေနတာ (ဆိုင္ဒိုတက္) တစ္လံုးေသာက္ဖို႔လိုလား။ သားအိမ္ထဲမွာ တစ္ခုခု က်န္ေနမွာစိုးလို႔ပါ၊ ဘယ္လိုနည္းမ်ား သံုးသင့္ပါလဲ။ Cytotec (ဆိုက္တိုတက္) ေဆးဟာ Misoprostol (မီဆိုပရိုစေတာ) ျဖစ္တယ္။ ေဆးဝါးေဗဒလိုေျပာရင္ Prostaglandin (ပရိုစတက္ဂလင္ဒင္) ေဆးျဖစ္တယ္။ Misoprostol 100 နဲ႔ 200 mcg ဆိုျပီးလာတယ္။ တေန႔ ၄ ၾကိမ္ေပးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနခ်ိန္မွာ မေပးရဘူး။ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္ႏိုင္တယ္။ ကေလးကိုထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ ေစာေမြးေစႏိုင္တယ္။ ေသြးဆင္းမ်ားႏိုင္တယ္။ ရွားရွားပါးပါး သားအိမ္ကြဲတာလဲ ျဖစ္ဘူးတာရွိတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = ဗိုက္နာ၊ ဝမ္းပ်က္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ပ်ိဳ႔-အန္-ေလတက္။ တခ်ိဳ႔ဆရာဝန္ေတြက ကိုယ္ဝန္တားဘို႔ရာ IUCD/IUD/ Copper T (ေကာပါး-တီ) မထည့္ခင္မွာ သားအိမ္ဝကို က်ယ္ေစ-ေျပာ့ေစဘို႔အတြက္ ဒီေဆးကို သံုးတတ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ကေလး မေမြးဘူးေသးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ။ တခ်ိဳ႕ေဆးရံုေတြက ကေလးေမြးတဲ့အခါ သားအိမ္အဝ က်ယ္ေစဘို႔အတြက္ သံုးတယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲကို ေဆးျပားကို ေခ်ျပီး (ေသးေအာင္ခြဲျပီး) ထည့္ေပးတယ္။ ပါးစပ္ကလဲ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ဘို႔အတြက္လဲ သံုးတာရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၁၉၉၉ American College of Obstetricians and Gynecologists အေမရိကန္ သားဖြါး-မီးယပ္ ေကာလိပ္က ဆရာဝန္ေတြက သားအိမ္ကြဲႏိုင္တာကို သတိေပးထားတာတယ္။ FDA က အသိအမွတ္ ျပဳမထားဘူး။ 15.01.2012 ၇။ အခုလုိျပန္ေျဖေပးတာကုိ ေက်းဇူးအရမ္းတင္ပါတယ္ဆရာ။ ကၽြန္မကုိ တစ္ခုေလာက္ထပ္ ေမးခြင့္ျပဳပါဆရာရွင့္။ အရင္ရက္က ေျပာခဲ့သလုိပဲ Mifepristrone နဲ႔ Misoprostol သုံးျပီးသြားတဲ့အခါမွာ ေသြးဆင္းပါတယ္ရွင့္။ ဒါေပမဲ့ ေသြးဆင္းျပီးတဲ့အခါ ဆီးစစ္ကိရိယာနဲ႔ စစ္ၾကည့္လုိက္ေတာ့ Pregnancy ျဖစ္ေနတဲ့ Sign ပဲ ျပေနပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ က်န္ေနမွာစုိး တာနဲ႔ Misoprostol 800 mcg ကုိ Vagina ထဲထည့္ေတာ့ လည္းဘာမွဆက္ မဆင္းေတာ့ပါဘူးရွင့္။ ကၽြန္မ ဘာဆက္လုပ္သင့္ပါသလဲရွင့္။ ကိုယ္ဝန္ရွိ-မရွိ ဆီးစစ္တာဟာ ဆီးထဲမွာ အခ်င္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ေဟာ္မုန္းကို စစ္တာျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္သြားေပမဲ့ ေသြးထဲမွာ ဒီေဟာ္မုန္း မကုန္ေသးမခ်င္း ဆီးထဲမွာ ပါေနမယ္။ ဆီးစစ္ရင္ေတြ႔ေနအံုးမွာဘဲ။ March 1, 2010 10:37 AM ကြ်န္မ ကုိယ္ဝန္ပ်က္က်သြားျပီးေနာက္ ၂ လၾကာသည္အထိ ရာသီ မဆင္းေသးပါ။ အႏၱရာယ္မ်ား ရွိနုိင္ပါသလား။ ေဆးသံုးလို ့ပ်က္က်ထားတဲ့ ကိုယ္ဝန္ျဖစ္ပါတယ္။ ရာသီပံုမွန္ ျပန္ဆင္းနုိင္ဖို႔အတြက္ ဘာေဆးေတြ ေသာက္သင့္သလဲ။ ဘယ္လိုေနသင့္သလဲ ဆုိတာ ေဖာ္ျပေပးပါ။ အခုလိုျဖစ္ျပီးေနာက္ ရာသီမဆင္းေသးတာက အႏၱရာယ္မျဖစ္ပါ။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ မတူဘူး။ ကိုယ့္မွာရွိေနတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြ အနည္းအမ်ားနဲ႔ အခ်ိဳးအဆ မတူၾကလို႔ပါ။ ေသာက္လိုက္ရတဲ့ ေဆးထဲမွာလဲ ေဟာ္မုန္းေတြပါတာမို႔ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္သြားတာေၾကာင့္ မဆင္းေသးတာတို႔၊ နည္းသြားတာတို႔၊ မ်ားလာတာတို႔ တခုခုျဖစ္တာပါဘဲ။ ျပန္ဆင္းေအာင္ ေဆးမေသာက္ဘဲလဲ အခ်ိန္ ေစာင့္ႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႔ ေနာက္တခါ ကုိယ္ဝန္ မယူခ်င္ေသးဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ရာသီမလာေသးလဲ၊ ေသျခာေအာင္ တားနည္းတခုခု လုပ္ရပါမယ္။ အရင္က ရာသီလာတာ မွန္ေနသူဆိုရင္၊ ကိုယ္ဝန္ရွိ-မရွိ ပူစရာလဲမလိုရင္ အခ်ိန္ေစာင့္ပါ။ ကုိယ္ဝန္ပ်က္တာနဲ႔ မဆိုင္ဘဲ ရာသီလာတာ လမမွန္သူမ်ား၊ အိမ္ေထာင္ရွိရွိ-မရွိရွိ လမွန္မွန္ လာခ်င္ရင္ ကုိယ္ဝန္တား စားေဆးကုိ ၃ လ ေလာက္ေသာက္ရင္ ပံုမွန္ျဖစ္လာမယ္။ ေန႔စဥ္ ေသာက္ရတဲ့ တားေဆးေတြမွာ ပဌမ ၂၁ ရက္ ေသာက္ရတဲ့ အေရာင္မတူတဲ့ ေဆးလံုးေတြ ေသာက္ေနတံုး ရာသီမဆင္းဘဲ၊ အဲဒီေဆးလံုး ကုန္တာနဲ႔ ဆင္းလာတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ တလဲထဲ ၂ ခါ လာတတ္သူေတြပါ ဒီနည္းကိုလုပ္ႏိုင္တယ္။ ဆရာ့ေဆးခန္းမွာေတာ့ အဲလိုျဖစ္ေနသူက အိမ္ေထာင္မရွိသူ ျဖစ္ေနရင္ ကုိယ္ဝန္တား စားေဆးကုိ တလံုးစီေဖါက္ျပီး ေဆးထည့္အိပ္ထဲထည့္ ေပးလိုက္ရတယ္။ ကပ္လိုက္ဆိုရင္ သူမ်ားျမင္တဲ့အခါ အထင္မမွားေအာင္လို႔။ ေဆးေတြကေတာ့ရွိတာေပါ့။ လူ႔ကုိယ္က သဘာဝအတိုင္း ျပန္မွန္လာေအာင္ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။ သိပ္မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ စိတ္ေအးတည္ျငိမ္မႈ၊ အစာအာဟာရ လံုေလာက္ညီမွ်မႈျဖစ္ပါေစ။ March 17, 2010 3:11 PM ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်သြားျပီးေနာက္ ေနာက္တစ္ခါ ဓမၼတာေပၚဖုိ႔အတြက္ အခ်ိန္မည္မွ်ၾကာၾကာ ေစာင့္ရတက္ပါသလဲ။ ၅ လ၊ ၆ လ ေလာက္ထိ ေစာင့္ရတတ္ပါသလား။ ေနာက္တခါ ကိုယ္ဝန္ရဖို့ေကာ ျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိပါ့မလား။ ကြ်န္မသံုးခဲ့ေသာ ေဆးမွာ သားအိမ္အတြင္းသို႔ တုိက္ရိုက္ထည့္လိုက္ရေသာ ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ေဆး ၂ ေတာင့္ထည့္ရျပီးေနာက္ ၃ နာရီျခားကာ ေသြးမ်ား ဆင္လာပါတယ္။ ျပီးေနာက္ ျပီးသြားပါတယ္။ ေဟာ္မုန္းေျပာင္းလဲသြားျပီးေနာက္ နဂိုအတုိင္းျပန္ ပံုမွန္ျဖစ္ဖို ့အတြက္ မည္မွ်ၾကာၾကာ ေစာင့္ရတတ္ပါသလဲ။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူတတ္ပါ။ အမ်ားအားျဖင့္ ဆက္တိုက္ျပန္လာပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္သြားတာကို ရာသီတလတြက္ ဆင္းသြားတယ္လို႔ ေအာက္ေမ့ႏိုင္ပါတယ္။ May 7, 2010 5:12 PM အတူေနၿပီးလုိ႔ Morning after pill ေသာက္လုိက္ေပမဲ႔ သားအိမ္ အျပင္မွာ သေႏၶတည္ႏိုင္ပါေသးလား။ Morning-after pill ဆိုတာက မ်ိဳးဥ မထြက္ခင္ (ေသြးဆင္းအျပီး ၁၄ ရက္အတြင္း) ေသာက္ရင္ မ်ိဳးဥ ထြက္မလာေအာင္ လုပ္တယ္။ ဒီရက္ေနာက္မွ ေသာက္ရင္ မ်ိဳးဥကို ျပြန္ကတဆင့္ သားအိမ္ထဲ ဆင္းလာမွာကို တားဆီးျပီး၊ သားအိမ္နံရံကို လာကပ္မွာကိုလည္း တားဆီးတယ္။ လက္ေတြ႔မွာ Morning-after pill ေၾကာင့္ Ectopic pregnancy ရေစတယ္ဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္ သိသေလာက္ မျဖစ္ပါ။ (သီအိုရီ) အရ ျပန္စဥ္းစားရင္ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး ဆိုတာေတာ့ ရာႏံႈးျပည့္လို႔ ေျပာမရဘူး ထင္ပါတယ္။ ေဆးကုိ ေသြးဆင္းအျပီး ၁၄ ရက္ေနာက္မွ ေသာက္ရင္၊ ျပြန္ထဲကို မဆင္းဘဲ တျခားေနရာမွာ သြားတည္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာရင္ ျငင္းဘို႔ ခက္ပါတယ္။ June 14, 2010 6:21 PM အတူေနျပီးလို႔ Emergency Contraception ေဆး Ecee2 ကိုေသာက္ျပီးသြားတဲ့ခါမွာ ေနာက္လေတြေရာ ရာသီေသြး ပံုမွန္ ျပန္ဆင္းပါလား။ ဒီေဆးက ကိုယ္ဝန္မရႏိုင္ေအာင္တားဆီးေပးတာ ေသခ်ာပါလား။ ဒီေဆးကဘယ္လို Side Effect ေတြ ရရွိႏိုင္လဲ သိခ်င္ပါတယ္။ Ecee2 ဆိုတာကို ႏိုင္ငံအမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ နာမည္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ရွိတယ္။ ေဆးကေတာ့ Levonorgestrelm ျဖစ္ေပမဲ့ Mirena, Pkan B, One-Step, Next Choice လို႔ေရးျပီး ေရာင္းတယ္။ Progestins ေဟာ္မုန္းတမ်ိဳးထဲပါတဲ့ အေရးေပၚ ကုိယ္ဝန္တားေဆး ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္ ကိုယ္ဝန္မရွိေအာင္အတြက္ သံုးဘို႔ မညႊန္းပါ။ ေသြးဆင္း မမွန္တာအတြက္လဲ သံုးတတ္ေသးတယ္။ မရည္ရြယ္ဘဲ ဆက္ဆံမိလို႔၊ သဘာမတူျဖစ္သြားလို႔၊ အကာအကြယ္မပါဘဲ ျဖစ္သြားလို႔ ဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္း ဒီေဆး ေသာက္ရတယ္။ ၇၂ နာရီအထိ ေသျခာတယ္။ အမွန္က ၅ ရက္အထိ ၾကာသြားတာေတာင္ ကာကြယ္ႏိုင္ေသးပါတယ္။ ပဌမေဆး ၁ လံုးေသာက္ျပီးေနာက္ ၁၂ နာရီအၾကာမွာ ေနာက္ေဆး ၁ လံုးထပ္ေသာက္ရတယ္။ ဆရာဝန္က တမ်ိဳးညႊန္ၾကားတာလဲ ရွိႏိုင္ေသးတယ္။ ရာသီဆင္းေနတဲ့ရက္ ဘယ္ရက္မွာမဆို ေသာက္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႔က ေဆးေသာက္ျပီး အန္တတ္တယ္။ ပ်ိဳ႔တာ၊ ဗိုက္နာတာ၊ ေခါင္းမူးတာ၊ ရင္သားတင္းတာ၊ ေခါင္းကိုက္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ေမာပန္းတာ၊ အားယုတ္တာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေနာက္လေတြမွာ ရာသီ ပံုမွန္ျပန္ဆင္းႏိုင္သလို ေျပာင္းတာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ November 10, 2010 11:45 AM ဆရာ ecee2 ကို ၿဖစ္ၿပီးတန္းေသာက္ရတာလားဆရာ။ ၁၂ နာရီျခား ေဆးႏွစ္လံုးစလံုး ေသာက္ၿပီး အဲဒီေန႔တန္းၿဖစ္ရင္ ထပ္ေသာက္ရလား။ ေဆးတစ္လံုးေသာက္ၿပီး ေနာက္တစ္လံုး မေသာက္ခင္ၾကားေကာ ၿဖစ္လို႔ရလား။ ၁။ ဒီေဆးက ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆး မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္တားေဆးျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ျဖစ္ျပီးသားကို မပ်က္ေစႏိုင္ပါ။ ဒီေဆးထဲမွာ Progesterone or Oestrogen ေဟာ္မုန္းေတြ အမ်ားၾကီးပါတယ္။ ဥျဖစ္လာမွာကိုတားတယ္၊ ဥနဲ႔ သုတ္ပိုး မေတြ႔ေအာင္ တားတယ္။ သူတို႔ႏွစ္မ်ိဳးေတြ႔ျပီးအံုးေတာ့ သားအိမ္အတြင္းနံရံမယ္ လာတြယ္မွာကို တားတယ္။ ၂။ လိင္ဆက္ဆံမႈျဖစ္ျပီး ၃-၅ ရက္အတြင္း ေဆးေသာက္တယ္ဆိုရင္ ဆက္ဆံတာ ဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ျဖစ္ျဖစ္ တားႏိုင္တယ္။ ေဆးေသာက္ထားတာနဲ႔ ၃-၅ ရက္အတြင္း လိင္ဆက္ဆံမႈက အခ်ိန္အရ အၾကံဳးဝင္ေနရင္ ကာကြယ္ႏိုင္မယ္။ ဆိုလိုတာက ေနာက္ဆံုးအၾကိမ္ လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔ တြက္ရမွာပါ။ ၃။ ေဆး ၂ လံုးစလံုး ေသာက္ထားမွ ေသျခာတယ္။ ပဌမ ၁လံုးနဲ႔ ဒုတိယ ၁ လံုးၾကား ဆက္ဆံမိတာလဲ အၾကံဳးဝင္ပါမယ္။ ၄။ ေနာင္မွာလဲ ဆက္ဆံဘို႔ရွိႏိုင္သူဆိုရင္ ဒီေဆးမ်ိဳးေသာက္၊ ရာသီလဲလာျပီးရင္ တေန႔ ၁ လံုး၊ တလ ၂၁ လံုး ေသာက္ရမဲ့ေဆး ဆက္ေသာက္ေနရမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ တျခားနည္းလမ္းတခုခုကို သံုးရမယ္။ Dr တင့္ေဆြ

Abortion Pills ဖ်က္ေဆးေတြအေၾကာင္း

ကြ်န္ေတာ္က ျမန္မာျပည္ကေန ေဆးပညာဘြဲ႔ယူထားလို႔စည္းကမ္းလိုက္နာပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ကို တမင္ဖ်က္မေပးပါ။ ေဆးနည္းလဲမညႊန္ပါ။ ေဆးစာေတြသာစံုေအာင္ေရးပါတယ္။ Misoprostol တမ်ိဳးထဲနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္နည္းကို ၁၉၇ဝ ေက်ာ္ကတည္းက သံုးေနခဲ့တယ္။ ဒိေနာက္မွာ (Misoprostol + Mifepristone) ဒါမွမဟုတ္ (Misoprostol + Methotrexate) ေဆး ၂ မ်ိဳးတြဲသံုးလာတယ္။ ၂၂ ပါတ္ ကိုယ္ဝန္ကို ေဆးသံုးျပီးဖ်က္ဘို႔ နည္း ၃ မ်ိဳးရွိတယ္။ ၁။ Misoprostol (Cytotec) ေဆးသံုးနည္း လူသံုးမ်ားေနတဲ့ Misoprostol (မစ္ဆိုပရိုစေတာလ္) တမ်ိဳးထဲနဲ႔လည္း ဖ်က္ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆရာဝန္မပါဘဲ ကိုယ့္ဖါသာ မလုပ္သင့္ပါ။ သားအိမ္ကို ညွစ္ေစျပီး အထဲက ကိုယ္ဝန္ကို အျပင္ထုတ္ျပစ္တယ္။ ဗိုက္နာလာျပီး ေသြးဆင္းမယ္။ ရာသီလာတာထက္ မ်ားမယ္။ ၈ဝ% မက ၉ဝ% အထိ ေအာင္ျမင္မႈရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္ပိုရင့္ေနရင္ ေသြးဆင္းတာ သိပ္မ်ားျပီး ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ ရွိႏိုင္တယ္။ ေသြးအားနည္းေနသူေတြ မသံုးသင့္ဘူး။ အရက္၊ မူးယစ္ေဆးနဲ႔ မတြဲသင့္ဘူး။ သားအိမ္ျပင္ပ ကိုယ္ဝန္အတြက္ မသံုးရဘူး။ IUCD/IUD ကိုယ္ဝန္တားပစၥည္းထည့္ ထားသူေတြလဲ မသံုးရပါ။ ေသြးဆင္းလာေပမဲ့ ကိုယ္ဝန္ မပ်က္ႏိုင္တာ ၁ဝ% ရွိႏိုင္တယ္။ ေဆးနည္းနဲ႔ ထပ္လုပ္ႏိုင္တယ္။ ဒါလဲ မပ်က္ေသးဘဲ ရွိႏိုင္တယ္။ ၁၄ ရက္ေနလို႔မွ မပ်က္ရင္ သားအိမ္ျခစ္နည္း လုပ္ရမယ္။ ေဆးသံုးျပီး ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ျပီးေနာက္မွာ မပ်က္တာကို ကိုယ္ဝန္ကို ဆက္တည္ေစခ်င္ရင္ ကေလးမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ တခုခုျဖစ္ႏိုင္ေျခ နဲနဲရွိတယ္။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ ရွိေနလွ်င္ တပါတည္း ကုသပါ။ Misoprostol ေဆးနာမယ္ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ Alsoben, Arthrofen, Arthrotec 50 or 75 (200µg Misoprostol), Artrotec (Venezuela, Hong Kong, Australia), Asotec (Bangladesh), Cirotec, Cyprostol, Cyrux (Mexico), Cystol, Cytil (Colombia), Cytolog, Cytomis, Cytopan (Pakistan), Cytotec (200µg Misoprostol), Gastec, Gastrotec, Gistol, GMisoprostol, Gustrul (Indonesia), Gymiso, Isovent (Kenya, Nepal), Kontrac (India, Democratic Republic Congo), Mibetec, Miclofenac, Mirolut, Misel, Misive (Spain), Misoclo, Misofar (Spain), Misofen, Misogon, Misoplus, Misoprolen (Peru), Misoprost, Misotac (Egypt, Ghana, Sudan, Tanzania, Uganda, Zambia), Misotrol (Chili), Mizoprostol (Nigeria, Noprostol (Indonesia), Oxaprost 50 or 75 (200µg Misoprostol) (Argentina), Prestakind, Prostokos (25µg Misoprostol) (Brazil), Sintec, Vagiprost (25µg Misoprostol) (Egypt), Zitotec (က) ၁၂ ပါတ္ အထိကိုယ္ဝန္ကို Misoprostol (Cytotec) တမ်ိဳးထဲနဲ႔ဖ်က္ျခင္း၊ - Misoprostol 800mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ဝ နာရီတခါ၊ ၆ နာရီတခါ၊ ၁၂ နာရီတခါ စုစုေပါင္း ၃ ခါထည့္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ - - Misoprostol 800mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ၁၂ နာရီတခါ ေပါင္း ၃ ခါထည့္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ - - Misoprostol 800mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ၂၄ နာရီတခါ ေပါင္း ၃ ခါ ထည့္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ - - Misoprostol 800mcg ကို လွ်ာနဲ႔ ပါးေစာင္မွာ ၃ နာရီျခား ၃ ခါ ငံုထားပါ။ • ေမြးလမ္ေၾကာင္းကထည့္တာက ပါးစပ္ကေသာက္တာနဲ႔ ထိေရာက္မႈတူျပီး၊ ေဘးထြက္-ဆိုုးက်ိဳး ပိုနည္းတယ္။ ေလ့လာမႈ တခ်ိဳ႕အရ ပါးစပ္ကေသာက္တာဟာ ထိေရာက္မႈနည္းတယ္။ ေမြးလမ္းကထည့္ရင္ ေဆးျပားကို နဲနဲ စိုေအာင္အရင္လုပ္ပါ။ အတြင္းထိေရာက္ပါေစ။ ပါးစပ္ကေန အရင္ငံုထားတာ မိနစ္ ၃ဝ ေနလို႔မွ ေဆးက ေပ်ာ္မသြားရင္ေတာ့ မ်ိဳခ်ပါ။ • ၁၂ နာရီအတြင္း ၇ဝ% အကုန္ပ်က္က်တယ္။ • ၂၄ နာရီအတြင္း ၈ဝ% အကုန္ပ်က္က်တယ္။ • ၄၈ နာရီအတြင္း ၉၅% အကုန္ပ်က္က်တယ္။ • သားအိမ္ျခစ္စရာမလို၊ ဝယ္ရတာမခက္၊ ေစ်းသိပ္မၾကီး၊ သူ႔အလိုလို ပ်က္က်သလိုေန၊ ပ်မ္းမွ် ၉၃% ထိေရာက္မႈရွိ။ (ခ) ၁၃-၂၂ ပါတ္ အထိကိုယ္ဝန္ကို Misoprostol (Cytotec) 400mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ၃ နာရီတခါ၊ ေပါင္း ၅ ခါထည့္ပါ။ (ဂ) ၂၃ ပါတ္ေက်ာ္ေနတဲ့ ကိုယ္ဝန္ကို Misoprostol (Cytotec) ေဆးတမ်ိဳးထဲနဲ႔ ရႏိုင္-မရႏိုင္ မေသျခာပါ။ Misoprostol Cytotec ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား = အန္၊ ေလတက္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ရာသီလာစဥ္နာျခင္း၊ ရာသီမမွန္ျခင္း။ Misoprostol 200 mcg ပါတဲ့ေဆးျပား ၁၂ ျပားလိုမယ္။ (၁) Misoprostol 200 mcg ပါတဲ့ေဆးျပား ၄ ျပားကို လွ်ာေအာက္မွာငံုထားပါ။ မ်ိဳမခ်ပါနဲ႔။ နာရီဝက္ေနလို႔မွ ေဆးက ေပ်ာ္မသြားေသးရင္ေတာ့ မ်ိဳခ်ႏိုင္တယ္။ (၂) ေနာက္ထပ္ ၃ နာရီအၾကာမွာ ေနာက္ထပ္ Misoprostol 200 mcg ပါတဲ့ေဆးျပား ၄ ျပားကို လွ်ာေအာက္မွာ ငံုထားပါ။ (၃) ေနာက္ထပ္ ၃ နာရီအၾကာမွာ ေနာက္ထပ္ Misoprostol 200 mcg ပါတဲ့ေဆးျပား ၄ ျပားကို လွ်ာေအာက္မွာ ငံုထားပါ။ ေပါင္း ၄ ျပားစီ ၃ ၾကိမ္၊ ၁၂ ျပားကုန္မယ္။ • ေဆး ပဌမ ၄ ျပားေနာက္ ၄ နာရီအၾကာမွာ ဗိုက္နာျပီး ေသြးဆင္းလာႏိုင္တယ္။ ဒိထက္လဲ ေနာက္က်ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ရင့္ေနရင္ ရင့္သလို ေသြးဆင္းမ်ားမယ္။ အခဲေတြလဲပါမယ္။ ကုန္ကာနီးရင္ ပိုနာ၊ ပိုဆင္းမယ္။ ေနာက္ ကုန္တာနဲ႔ ရပ္သြားမယ္။ ၉ ပတ္အထိရွိေနတဲ့ ကိုယ္ဝန္ဆိုရင္ ဆင္းတာထဲမွာ အိတ္ကိုပါ ျမင္ရမယ္။ • ေဆး ၃ ခါသံုးျပီးေနာက္ ေသြးမဆင္းရင္ ေဆးသံုးဖ်က္နည္းနဲ႔ မရႏိုင္ပါ။ • ေသြးဆင္းတာမ်ားရင္၊ လူကလဲ ေသြးအားနည္းေနရင္ ေသြးဖိအားက်ျပီး၊ ေခါင္းမူတာျဖစ္မယ္။ ေသြးမဟုတ္ရင္ Drip သြင္းဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ အိပ္ရာထဲမွာ လွဲေနရမယ္။ နားရမယ္။ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ရမယ္။ • ကိုယ္ပူျပီး ခ်မ္းရင္ နဲနဲဆို ကိစၥမရွိပါ။ ၃၈ ဒီဂရီေက်ာ္ရင္ ပိုးေသေဆး၊ အဖ်ားက်ေဆးေတြ လိုမယ္။ • Arthrotec နဲ႔ Oxaprost ထဲမွာ အနာသက္သာေဆး Diclofenac တြဲပါေနသည္။ အထဲမွာေနတဲ့ Diclofenac ကို မ်ိဳမခ်တာ ေကာင္းတယ္။ ၂။ Misoprostol + Mifepristone နည္း • Mifepristone ကို RU-486 လို႔လဲေခၚတယ္။ Mifegyne လို႔လဲေခၚတယ္။ Mifeprex လို႔လဲေခၚတယ္။ Antiprogestogen ကိုယ္ဝန္ ဆက္တည္တန္႔ဘို႔ အတြက္လိုအပ္တဲ့ (ပရိုဂ်က္စတိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္းကို ဆန္႔က်င္တဲ့ေဆး ျဖစ္တယ္။ • Mifepristone ေဆးကို ပါးစပ္ကျဖစ္ျဖစ္ ေမြးလမ္းကျဖစ္ျဖစ္ေပးလို႔ရတယ္။ သားအိမ္နံရံ ပါးလာမယ္။ သားအိမ္ဝကို ေပ်ာ့ေစ၊ က်ယ္ေစတယ္။ အခ်င္း (ဆဲလ္) ေတြ အသစ္ျဖစ္မွာကို တားဆီးတယ္။ အခ်င္း ကြာက်လာမယ္။ သားအိမ္ကိုလည္း ပိုျပီးညႇစ္လာေစတယ္။ အထဲကရွိတာကို အျပင္ထုတ္မယ္။ • Induced abortion ၄၉ ရက္အထိ ကိုယ္ဝန္ကို ဖ်က္ျခင္း (FDA အသိအမွတ္ျပဳနည္း) - ပဌမေန႔။ Mifepristone (Mifeprex) 200 mg ၃ ျပားကို ပါးစပ္ကတျပိဳင္နက္တည္း ေသာက္ပါ။ - တတိယေန႔။ Misoprostol (Cytotec) 200 mcg ၂ ျပားကို ပါးစပ္ကတျပိဳင္နက္တည္း ေသာက္ပါ။ - ၁၄ ရက္အၾကာမွာ ဆရာဝန္ျပန္ျပပါ။ လိုအပ္ရင္ သားအိမ္ျခစ္ေပးမယ္။ • သားအိမ္ျခစ္စရာမလို၊ ဝယ္ရတာနဲနဲခက္၊ ေဆးေစ်းၾကီး၊ သူ႔အလိုလိုပ်က္က်သလိုေန၊ ၉၅% ထိေရာက္မႈရွိ။ ေဆးခန္းကို ၂ ၾကိမ္ျပရန္လို။ ေသြးဆင္းေနတာက Misoprostol (Cytotec) တမ်ိဳးထဲသံုးတာထက္ ပိုၾကာႏိုင္။ • ေမြးလမ္းက ေသြးဆင္းတာအတြက္လဲ သံုးတယ္။ အေရးေပၚတားေဆးအျဖစ္ Mifepristone 100 mg တလံုးထဲ ေသာက္ရတယ္။ Festone Combi-KIT ဆိုျပီး အိႏၵိယကထုတ္တဲေဆးမွာ Mifepristone နဲ႔ Misoprostol (၂) မ်ိဳးတြဲပါတယ္။ Mifepristone 200 mg (၁) ျပား + Misoprostol 200 mcg (၄) ျပား ပါတယ္။ ၄၉-၆၃ ကိုယ္ဝန္ကိုဖ်က္ဘို႔ Mifepristone 200 mg (၁) ျပားကို ပါးစပ္ကေနေသာက္ပါ။ ၁-၃ ရက္အၾကာမွာ Misoprostol 200 mcg (၄) ျပားကို ဗဂ်ိဳင္းနားထဲ ထည့္ပါ။ ၄ နာရီအၾကာမွာပ်က္က်မယ္။ မပ်က္ေသးရင္ Misoprostol 200 mcg (၂) ျပားကို ဗဂ်ိဳင္းနားထဲက ထည့္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ ပါးစပ္ေန ေသာက္ပါ။ ၃။ Misoprostol + Methotrexate (M&M) ေဆး ၂ မ်ိဳးတြဲနည္း • ၇ ပါတ္ (၄၉ ရက္) ကိုယ္ဝန္အတြက္သံုးႏိုင္တယ္။ • Methotrexate ေဆးက DNA synthesis ကိုတားဆီးေပးတယ္။ ထိုးေဆး-စားေဆးရွိတယ္။ (ေအာ္တိုအင္ျမဴးန္) ေရာဂါတခ်ိဳ႕အတြက္လဲသံုးတယ္။ ကင္ဆာေတြမွာလဲသံုးတယ္။ ေဖါလစ္-အက္စစ္ အလုပ္ကိုလဲ တားဆီးတယ္။ • Methotrexate + Misoprostol ကို သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္တာအတြက္လဲ သံုးႏိုင္တယ္။ • ကိုယ္ဝန္ရွိတာဟာ သားအိမ္ထဲလား၊ အျပင္မွာလား၊ IUD သားအိမ္ထဲ တားနည္း-ပစၥည္း ရွိ-မရွိ ၾကည့္မယ္။ • Methotrexate IM ေဆးထိုးေပးျပီးေနာက္ ၃-၇ ရက္အၾကာမွာ Misoprostol suppositories ၂ ျပားကို ဗဂ်ိဳင္းနားကျဖစ္ျဖစ္ ပါးစပ္ကျဖစ္ျဖစ္ေပးမယ္။ • Methotrexate တမ်ိဳးထဲကေန ၁ဝ% ေသြးဆင္းမယ္။ ေဆး ၂ မ်ိဳးေပးျပီးေနာက္ ၄ နာရီကေန ၂၁ ရက္အတြင္း ေသြးဆင္းမယ္။ တခ်ိဳ႕က ၄ ပါတ္ေနမွေသြးဆင္းတယ္။ ဆင္းေနတာ ၈-၁၆ ရက္အထိၾကာႏိုင္တယ္။ ဒိထက္ၾကာ ေနရင္ ဆရာဝန္ျပန္ျပပါ။ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မဆင္းေသးသူကို Misoprostol ဒုတိယအၾကိမ္ ထပ္ေပးႏိုင္တယ္။ • FDA က အသိအမွတ္ျပဳမထားပါ။ ဝယ္ရတာခက္ႏိုင္၊ ေဆးေစ်းၾကီး၊ ကိုယ္ဝန္ႏုတာသာသံုးႏိုင္။ ေသြးဆင္းေနတာ Misoprostol တမ်ိဳးထဲ သံုးတာထက္ ပိုၾကာႏိုင္။ Mifepristone ေဆးကို တျခားကိုယ္ဝန္ေဆာင္အေျခအေနမ်ားမွာသံုးျခင္း • Intrauterine death (IUD) ကေလးအထဲမွာ ေသေနရင္ - - ၁၃-၁၇ ပါတ္ကိုယ္ဝန္ = Mifepristone (Mifeprex) 200mg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲ ၆ နာရီျခား ထည့္ပါ။ - ၁၈-၂၆ ပါတ္ကိုယ္ဝန္ = Mifepristone (Mifeprex) 100mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲ ၆ နာရီျခား ထည့္ပါ။ - ၂၇ ပါတ္ေက်ာ္ကိုယ္ဝန္ = 25-50mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲ ၄ နာရီျခားထည့္ပါ။ - အရင္က LSCS/CS ဗိုက္ခြဲေမြးထားသူဆိုရင္ ေဆးေလွ်ာ့ေပးပါ။ • Induction of labor ကေလးျမန္ျမန္ေမြးေအာင္လုပ္ျခင္း - Mifepristone (Mifeprex) 25mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲ ၄ နာရီျခားထည့္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ - Mifepristone (Mifeprex) 50mcg ပါးစပ္က ၄ နာရီျခားေသာက္ပါ။ mcg နဲ႔ mg ကို အထူးသတိျပဳပါ။ Dr. တင့္ေဆြ

Abortion or not ကိုယ္ဝန္ဖ်က္တယ္ဆိုတာ

(၁) ဆရာခင္ဗ်ား။ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူသတ္မႈ ေျမာက္ မေျမာက္ သိခ်င္လို႔ပါ။ ေဆးပညာအရ သေႏၶတည္ျခင္း၊ လူ႔အသက္၊ ေသျခင္း စတာေတြကို ဘယ္လိုသတ္မွတ္သလဲ ရွင္းျပေပးပါခင္ဗ်ာ။ (၂) ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်တာ လူသတ္မႈ မေျမာက္ပါ။ သို႔ေသာ္ လူသတ္မႈကဲ့သို႔ ျပစ္ဒဏ္ႀကီးေလးပါသည္။ ျပစ္မႈပုဒ္မ ၃၁၃ တြင္ မိခင္သေဘာမတူဘဲ ပ်က္ေစလ်ွင္ ေသဒဏ္ထိျပ႒ာန္းထားပါသည္။ ပုဒ္မ ၃၁၅ တြင္ မိခင္ကိုယ္တိုင္ ပ်က္ေစလ်ွင္ ေထာင္ဒဏ္ ၁ဝ ႏွစ္ထိျပဌာန္းထားပါတယ္။ မိခင္အသက္ကယ္ရန္ဆိုရင္ ကင္းလြတ္ခြင့္ ရပါတယ္။ • ေယာက္်ားကေန လိင္ဆက္ဆံမႈျဖစ္စဥ္ အဆံုးမွာ သုက္ရည္ေတြ ထြက္တယ္။ တခါထြက္တာထဲမွာ သုက္အေကာင္ေရ သန္း ၄ဝ ကေန ၁၅ဝ ပါေနမယ္။ • မိန္းမမ်ိဳးဥအိမ္ကေန ရင့္မွည့္ေနတဲ့ မ်ိဳးဥထြက္လာတာနဲ႔ သားအိမ္ျပြန္ထဲကို အဖ်ားမွာ လက္ဝါးလိုေနတဲ့ အေပါက္ဝကေန ဝင္လာမယ္။ • အမ်ိဳးသမီး ဗဂ်ိဳင္းနာထဲမွာ အဲလို စြန္႔ထုတ္-ပန္းထြက္မႈ ျဖစ္တာနဲ႔ သုက္ေကာင္ေတြဟာ သားအိမ္ဝကေန သားအိမ္ထဲကို ေရကူးသလို တက္လာၾကမယ္။ မ-မ်ိဳးဥကို အငန္းမရ လိုက္ရွာေနၾကတာ ျဖစ္တယ္။ အျမန္ဆံုး သုက္ပိုးဟာ နာရီဝက္သာ ၾကာတယ္။ ေႏွးတဲ့ေကာင္ေတြက တရက္နဲ႔ မေရာက္ႏိုင္ဘူး။ • တခုတည္းေသာ သုက္ပိုးကေန ရင့္သန္မႈရွိေနတဲ့ မ်ိဳးဥထဲကို ထိုးေဖါက္ဝင္ေရာက္တာနဲ႔ Conception သေႏၶျဖစ္ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ Fertilization မ်ိဳးစပ္ျခင္းျဖစ္စဥ္ စတင္ပါေတာ့မယ္။ • ဒီျဖစ္စဥ္က ၂၄ နာရီသာၾကာတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ Genetic makeup မ်ိဳးဗီဇအသစ္ပံုေဖၚမႈ ျပီးဆံုးသြားျပီ ျဖစ္တယ္။ ကေလးဟာ မိန္းကေလးလား၊ ေယာက္်ားေလးလား သတ္မွတ္လိုက္ျပီ ျဖစ္တယ္။ စမ္းလို႔ေတာ့ မရႏိုင္ေသးဘူး။ • မ်ိဳးဥထဲကို သုက္ပိုးတခု ဝင္ေရာက္လာႏိုင္ေတာ့တဲ့ေနာက္မွာ မ်ိဳးဥအဖံုးနံရံက ေျပာင္းလဲလာမယ္။ ေနာက္ သုက္ပိုးေတြ ဝင္မလာေစေတာ့ေအာင္လုပ္တာ ျဖစ္တယ္။ • ဆဲလ္တခုခ်င္းစီသာရွိတဲ့ သုက္ပိုးနဲ႔ မ်ိဳးဥဟာ တခုတည္းသာျဖစ္လာျပီး ခ်က္ခ်င္း ၁ ကေန ၂ အဆင့္ကို ဒုတိယေန႔မွာ ျဖစ္မယ္။ ဆက္ျပီး ၂ ကေန ၄ အဆင့္ကို ၃-၄ ရက္မွာျဖစ္ျပီး ၈ ကို ၄ ရက္ေျမာက္မွာျဖစ္လာမယ္။ • ဆဲလ္ပြါးျခင္းျဖစ္စဥ္အတြင္းမွာ သုက္ပိုးနဲ႔ မ်ိဳးဥေတြ႔ဆုံခဲ့ၾကတဲ့ သားအိမ္ျပြန္ဖ်ားပိုင္းေလာက္ကေန သားအိမ္ထဲ ဝင္လာမယ္။ • ဆလ္ပြါးျခင္းျဖစ္စဥ္ဆက္ျဖစ္ျပီး ေထာင္ဂဏန္အေရအတြက္ကေန သိန္း-သန္းအထိ တိုးတိုးလာမယ္။ ၅ ရက္ကေန ၇ ရက္အတြင္း သားအိမ္အတြင္းနံရံကို လာျပီး တြယ္ကပ္ျမဳပ္ဝင္မယ္။ • Implantation သေႏၶကပ္ျပီလို႔ေျပာႏိုင္ျပီျဖစ္တယ္။ အတူေနျပီးေနာက္ ၆ ရက္လို႔ ယူဆႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေရးေပၚ တားေဆးေတြကို အတူေနျပီး ၅ ရက္ (၁၂ဝ နာရီ) အတြင္း အသံုးျပဳဘို႔ ညႊန္ရတာျဖစ္တယ္။ • (ဆဲလ္) ပြါးျဖစ္စဥ္က ရပ္မေနဘူး။ မ်ားသထက္ မ်ားလာမယ္။ သားအိမ္အတြင္းဆံုးလႊာမွာ နစ္ျမဳပ္တြယ္ကပ္တာ ျဖစ္ျပီးေနာက္ (ဆဲလ္) တခ်ိဳ႕က အခ်င္း၊ (ဆဲလ္) တခ်ိဳ႕က ကေလးျဖစ္လာၾကတယ္။ • ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာနဲ႔ ေဟာ္မုန္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးက အခ်ိန္ကိုက္ထြက္လာမယ္။ သေႏၶျဖစ္ျခင္းျဖစ္စဥ္ ပဌမပတ္မွာ အသစ္ထြက္လာတဲ့ အခ်င္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ေဟာ္မုန္းတမ်ိဳးက (hCG) ျဖစ္တယ္။ ဒီေဟာ္မုန္း ေသြးထဲ၊ ဆီးထဲ ပါေနတာကို သိေအာင္ စစ္နည္းနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ ရွိေန-မေန စမ္းၾကရတယ္။ အေျဖမွန္ရေအာင္ ၃-၄ ပတ္ ေစာင့္ရတယ္။ • ၄ ပတ္ရွိရင္ ဦးေခါင္း၊ လည္ပင္း၊ မ်က္ႏွာ သိသာလာျပီ။ ကေလးရဲ႕ ႏွလံုးဟာ ၅ ပတ္အၾကာမွာ ျဖစ္လာတယ္။ ဦးေႏွာက္၊ ခါးရိုးထဲက အာရံုေၾကာၾကီးေတြလဲ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေပၚလာတယ္။ အဆုပ္၊ အသဲ၊ အစာအိမ္၊ အူ စတာေတြ ျဖစ္လာမယ္။ • ၈ ပတ္ဆိုရင္ Fetus သေႏၶသားလို႔ေခၚႏိုင္ျပီ။ အရြယ္အစားအားျဖင့္ လကၼဝက္မက ရွိလာျပီ။ ပါးစပ္၊ ႏွာေခါင္း ပီျပင္လာျပီ။ ၄ဝ-၄၂ ပတ္အထိ ဆက္ၾကီးထြားလိမ့္မယ္။ • ၁၂ ပတ္ေရာက္ရင္ ၂ လကၼရွိျပီ။ လႈတ္ရွားမႈစလာျပီ။ မိခင္ေလာင္က မသိေသးဘူး။ ဗိုက္ကိုစမ္းရင္ ဆီးစပ္ရိုးမွာ တခုခု ခံေနတာ (သားအိမ္အျမင့္ဆံုးေနရာ) ကိုစမ္းလို႔ ေတြ႔ႏိုင္ျပီ။ ကရိယာနဲ႔စမ္းရင္ ႏွလံုးအလုပ္လုပ္ေနတာ သိမယ္။ က်ား-မ ခြဲလို႔သိမယ္။ • ၁၆ ပတ္ရွိရင္ ၄႕၃ ကေန ၄႕၆ လကၼရွိလာျပီ။ ၃႕၅ ေအာင္စေလးေနျပီ။ ဗိုက္ကိုစမ္းရင္ ဆီးစပ္ရိုးနဲ႔ ခ်က္ၾကားအထိ သားအိမ္က ျမင့္တက္ေနျပီ။ • ၂ဝ ပတ္ဆိုရင္ သားအိမ္အျမင့္က ခ်က္ေအာက္တည့္တည့္မွာေရာက္လာျပီ။ ၆ လကၼရွိျပီ။ မေအက အထဲမွာ ကေလးလႈတ္တာ သိႏိုင္ျပီ။ (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္တာကို အမ်ားအားျဖင့္ ၂ဝ ပတ္မွာ လုပ္တယ္။ • ၂၄ ပတ္ရွိရင္ ၁႕၄ ေပါင္ေလးေနျပီ။ • ၂၈ ပတ္မွာ ၂ ေပါင္ ၆ ေအာင္စေလးျပီ။ ကေလးက အထဲမွာ အေနအထား အမ်ိဳးမ်ိဳးေျပာင္းေနမယ္။ အခ်ိန္ေစာေမြးတာျဖစ္လာရင္လဲ ရွင္ႏိုင္စြမ္းရွိလာေနျပီ။ • ၃၂ ပတ္ဆိုရင္ ၄ ေပါင္ေလးျပီ။ အေရျပားေအာက္မွာ အဆီစုလာရာကေန အေရးအေၾကာင္းေလးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ျပီ။ • ၃၆ ပတ္ အေၾကာင္းခံ အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ကေလးအရြယ္အစား အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ပ်မ္းမွ် ၆ ေပါင္ေလးျပီး၊ ၁၈႕၅ လကၼရွည္မယ္။ • ၃၇ ပတ္ျပည့္တာကို ကိုယ္ဝန္ အျပည့္သက္တမ္းလို႔ ေခၚႏိုင္တယ္။ ANC မွတ္တမ္းမွာ ၄ဝ ပတ္ကို EDD ခန္႔မွန္းေျခေမြးမဲ့ရက္လို႔ တြက္ေပးထားမယ္။ တကယ္ေမြးမွာက ၃၈ ပတ္ကေန ၄၂ ပတ္အတြင္း ျဖစ္မယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိျပီဆိုတာ က်ား-သုက္ပိုး နဲ႔ မ-မ်ိဳးဥေတြ ေပါင္းစပ္ခ်ိန္၊ သေႏၶျဖစ္ခ်ိန္ကို ေခၚတာလား။ သားအိမ္ထဲမွာ တြယ္ကပ္လိုက္ခ်ိန္ကို ေခၚတာလား။ ဒီအယူအဆ ၂ မ်ိဳးကို သုေတသန လုပ္ေတာ့ ဆရာဝန္ေတြ အျမင္မတူၾကတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ အေမရိကန္ သားဖြါးမီးယပ္ ဂ်ာနယ္မွာ ေရးသားလိုက္ပါတယ္။ ေမးခြန္းကို အေမရိကားမွာရွိတဲ့ သားဖြါး-မီးယပ္ ဆရာဝန္ေပါင္း ၁၁၅၄ ဦးတို႔ကေန အေျဖေတြေပးခဲ့ၾကတယ္။ ၅၇% က ကိုယ္ဝန္ရွိျပီဆိုတာ က်ား-သုက္ပိုး နဲ႔ မ-မ်ိဳးဥေတြ Fertilization ေပါင္းစပ္ခ်ိန္၊ Conception သေႏၶတည္ခ်ိန္ ျဖစ္တယ္။ ၂၈% က က်ား-သုက္ပိုး နဲ႔ မ-မ်ိဳးဥေတြ ေပါင္းစပ္ျပီး ေနာက္တပါတ္အၾကာ သားအိမ္ထဲမွာ Embryo implantation တြယ္ကပ္လိုက္ခ်ိန္ ျဖစ္တယ္။ ၁၅% က မေသျခာဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အေျဖေတြမွာ ဘာသာေရးအယူအဆ သက္ေရာက္မႈရွိမွာျဖစ္သလို ကိုယ္ဝန္ကို မလိုခ်င္လို႔ ဖ်က္ျပစ္တာမွာလဲ လုပ္သင့္တယ္-မလုပ္သင့္ဘူး ဆံုးျဖတ္ရာမွာလဲ သက္ေရာက္ေစတယ္။ ဘာသာေရးေတြက မတူသလို ဥပေဒေတြကလဲ တေနရာနဲ႔တေနရာမွာ မတူၾကပါ။ ျမန္မာဆရာဝန္ တေယာက္အေနနဲ႔ က်န္းမာေရးေဒါင့္ကေနေျပာရရင္ ေယာက္်ား-မိန္းမ အတူေနၾကျပီးေနာက္ အေရးေပၚတားေဆး-တားနည္းကို (၅) ရက္ အတြင္းလုပ္လို႔ ကိုယ္ဝန္မရတာဟာ အျပစ္လြတ္တယ္။ ၆ ရက္ကေနစျပီး ကိုယ္ဝန္ ဘယ္အဆင့္မွာျဖစ္ျဖစ္ ဆက္မတည္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္နည္းနဲ႔လုပ္လုပ္ ကိုယ္ဝန္ကို ဖ်က္ရာေရာက္တယ္။ Dr. တင့္ေဆြ

Abortion drug ဖ်က္ေဆး

ဒီစာကို ဆရာကေနညႊန္ၾကာတဲ့၊ ခိုင္းတဲ့စာလို႔ မယူဆပါနဲ႔။ ဆရာက ျမန္မာျပည္ကေဆးပညာသင္ထားျပီး စည္းကမ္းကိုလဲ အခုထိလိုက္နာလို႔ ကိုယ္ဝန္ကို တမင္ပ်က္ေအာင္ လုပ္မေပးပါ။ ေဆးပညာစာေတြကိုေတာ့ စံုေအာင္ေရးပါတယ္။ Misoprostol (Cytotec) ေဆးသံုးနည္း လူသံုးမ်ားေနတဲ့ Misoprostol (မစ္ဆိုပရိုစေတာလ္) တမ်ိဳးထဲနဲ႔လည္း ဖ်က္ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆရာဝန္မပါဘဲ ကိုယ့္ဖါသာ မလုပ္သင့္ပါ။ သားအိမ္ကို ညွစ္ေစျပီး အထဲက ကိုယ္ဝန္ကို အျပင္ထုတ္ျပစ္တယ္။ ဗိုက္နာလာျပီး ေသြးဆင္းမယ္။ ရာသီလာတာထက္ မ်ားမယ္။ ၈ဝ% မက ၉ဝ% အထိ ေအာင္ျမင္မႈရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္ပိုရင့္ေနရင္ ေသြးဆင္းတာ သိပ္မ်ားျပီး ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ ရွိႏိုင္တယ္။ ေသြးအားနည္းေနသူေတြ မသံုးသင့္ဘူး။ အရက္၊ မူးယစ္ေဆးနဲ႔ မတြဲသင့္ဘူး။ သားအိမ္ျပင္ပ ကိုယ္ဝန္အတြက္ မသံုးရဘူး။ IUCD/IUD ကိုယ္ဝန္တားပစၥည္းထည့္ ထားသူေတြလဲ မသံုးရပါ။ ေသြးဆင္းလာေပမဲ့ ကိုယ္ဝန္ မပ်က္ႏိုင္တာ ၁ဝ% ရွိႏိုင္တယ္။ ေဆးနည္းနဲ႔ ထပ္လုပ္ႏိုင္တယ္။ ဒါလဲ မပ်က္ေသးဘဲ ရွိႏိုင္တယ္။ ၁၄ ရက္ေနလို႔မွ မပ်က္ရင္ သားအိမ္ျခစ္နည္း လုပ္ရမယ္။ ေဆးသံုးျပီး ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ျပီးေနာက္မွာ မပ်က္တာကို ကိုယ္ဝန္ကို ဆက္တည္ေစခ်င္ရင္ ကေလးမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ တခုခုျဖစ္ႏိုင္ေျခ နဲနဲရွိတယ္။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ ရွိေနလွ်င္ တပါတည္း ကုသပါ။ Misoprostol ေဆးနာမယ္ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ Alsoben, Arthrofen, Arthrotec 50 or 75 (200µg Misoprostol), Artrotec (Venezuela, Hong Kong, Australia), Asotec (Bangladesh), Cirotec, Cyprostol, Cyrux (Mexico), Cystol, Cytil (Colombia), Cytolog, Cytomis, Cytopan (Pakistan), Cytotec (200µg Misoprostol), Gastec, Gastrotec, Gistol, GMisoprostol, Gustrul (Indonesia), Gymiso, Isovent (Kenya, Nepal), Kontrac (India, Democratic Republic Congo), Mibetec, Miclofenac, Mirolut, Misel, Misive (Spain), Misoclo, Misofar (Spain), Misofen, Misogon, Misoplus, Misoprolen (Peru), Misoprost, Misotac (Egypt, Ghana, Sudan, Tanzania, Uganda, Zambia), Misotrol (Chili), Mizoprostol (Nigeria, Noprostol (Indonesia), Oxaprost 50 or 75 (200µg Misoprostol) (Argentina), Prestakind, Prostokos (25µg Misoprostol) (Brazil), Sintec, Vagiprost (25µg Misoprostol) (Egypt), Zitotec (က) ၁၂ ပါတ္ အထိကိုယ္ဝန္ကို Misoprostol (Cytotec) တမ်ိဳးထဲနဲ႔ဖ်က္ျခင္း၊ - Misoprostol 800mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ဝ နာရီတခါ၊ ၆ နာရီတခါ၊ ၁၂ နာရီတခါ စုစုေပါင္း ၃ ခါထည့္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ - - Misoprostol 800mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ၁၂ နာရီတခါ ေပါင္း ၃ ခါထည့္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ - - Misoprostol 800mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ၂၄ နာရီတခါ ေပါင္း ၃ ခါ ထည့္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ - - Misoprostol 800mcg ကို လွ်ာနဲ႔ ပါးေစာင္မွာ ၃ နာရီျခား ၃ ခါ ငံုထားပါ။ • ေမြးလမ္ေၾကာင္းကထည့္တာက ပါးစပ္ကေသာက္တာနဲ႔ ထိေရာက္မႈတူျပီး၊ ေဘးထြက္-ဆိုုးက်ိဳး ပိုနည္းတယ္။ ေလ့လာမႈ တခ်ိဳ႕အရ ပါးစပ္ကေသာက္တာဟာ ထိေရာက္မႈနည္းတယ္။ ေမြးလမ္းကထည့္ရင္ ေဆးျပားကို နဲနဲ စိုေအာင္အရင္လုပ္ပါ။ အတြင္းထိေရာက္ပါေစ။ ပါးစပ္ကေန အရင္ငံုထားတာ မိနစ္ ၃ဝ ေနလို႔မွ ေဆးက ေပ်ာ္မသြားရင္ေတာ့ မ်ိဳခ်ပါ။ • ၁၂ နာရီအတြင္း ၇ဝ% အကုန္ပ်က္က်တယ္။ • ၂၄ နာရီအတြင္း ၈ဝ% အကုန္ပ်က္က်တယ္။ • ၄၈ နာရီအတြင္း ၉၅% အကုန္ပ်က္က်တယ္။ • သားအိမ္ျခစ္စရာမလို၊ ဝယ္ရတာမခက္၊ ေစ်းသိပ္မၾကီး၊ သူ႔အလိုလို ပ်က္က်သလိုေန၊ ပ်မ္းမွ် ၉၃% ထိေရာက္မႈရွိ။ (ခ) ၁၃-၂၂ ပါတ္ အထိကိုယ္ဝန္ကို Misoprostol (Cytotec) 400mcg ကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ၃ နာရီတခါ၊ ေပါင္း ၅ ခါထည့္ပါ။ (ဂ) ၂၃ ပါတ္ေက်ာ္ေနတဲ့ ကိုယ္ဝန္ကို Misoprostol (Cytotec) ေဆးတမ်ိဳးထဲနဲ႔ ရႏိုင္-မရႏိုင္ မေသျခာပါ။ Misoprostol Cytotec ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား = အန္၊ ေလတက္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ရာသီလာစဥ္နာျခင္း၊ ရာသီမမွန္ျခင္း။ Misoprostol 200 mcg ပါတဲ့ေဆးျပား ၁၂ ျပားလိုမယ္။ (၁) Misoprostol 200 mcg ပါတဲ့ေဆးျပား ၄ ျပားကို လွ်ာေအာက္မွာငံုထားပါ။ မ်ိဳမခ်ပါနဲ႔။ နာရီဝက္ေနလို႔မွ ေဆးက ေပ်ာ္မသြားေသးရင္ေတာ့ မ်ိဳခ်ႏိုင္တယ္။ (၂) ေနာက္ထပ္ ၃ နာရီအၾကာမွာ ေနာက္ထပ္ Misoprostol 200 mcg ပါတဲ့ေဆးျပား ၄ ျပားကို လွ်ာေအာက္မွာ ငံုထားပါ။ (၃) ေနာက္ထပ္ ၃ နာရီအၾကာမွာ ေနာက္ထပ္ Misoprostol 200 mcg ပါတဲ့ေဆးျပား ၄ ျပားကို လွ်ာေအာက္မွာ ငံုထားပါ။ ေပါင္း ၄ ျပားစီ ၃ ၾကိမ္၊ ၁၂ ျပားကုန္မယ္။ • ေဆး ပဌမ ၄ ျပားေနာက္ ၄ နာရီအၾကာမွာ ဗိုက္နာျပီး ေသြးဆင္းလာႏိုင္တယ္။ ဒိထက္လဲ ေနာက္က်ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ရင့္ေနရင္ ရင့္သလို ေသြးဆင္းမ်ားမယ္။ အခဲေတြလဲပါမယ္။ ကုန္ကာနီးရင္ ပိုနာ၊ ပိုဆင္းမယ္။ ေနာက္ ကုန္တာနဲ႔ ရပ္သြားမယ္။ ၉ ပတ္အထိရွိေနတဲ့ ကိုယ္ဝန္ဆိုရင္ ဆင္းတာထဲမွာ အိတ္ကိုပါ ျမင္ရမယ္။ • ေဆး ၃ ခါသံုးျပီးေနာက္ ေသြးမဆင္းရင္ ေဆးသံုးဖ်က္နည္းနဲ႔ မရႏိုင္ပါ။ • ေသြးဆင္းတာမ်ားရင္၊ လူကလဲ ေသြးအားနည္းေနရင္ ေသြးဖိအားက်ျပီး၊ ေခါင္းမူတာျဖစ္မယ္။ ေသြးမဟုတ္ရင္ Drip သြင္းဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ အိပ္ရာထဲမွာ လွဲေနရမယ္။ နားရမယ္။ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ရမယ္။ • ကိုယ္ပူျပီး ခ်မ္းရင္ နဲနဲဆို ကိစၥမရွိပါ။ ၃၈ ဒီဂရီေက်ာ္ရင္ ပိုးေသေဆး၊ အဖ်ားက်ေဆးေတြ လိုမယ္။ • Arthrotec နဲ႔ Oxaprost ထဲမွာ အနာသက္သာေဆး Diclofenac တြဲပါေနသည္။ အထဲမွာေနတဲ့ Diclofenac ကို မ်ိဳမခ်တာ ေကာင္းတယ္။ Dr. တင့္ေဆြ

Abortion Complications ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ျခင္းရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲမ်ား

ေမးတဲ့အေရအတြက္မနည္းလို႔ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ျခင္းဟာ က်န္းမာေရးျပႆနာတခု ျဖစ္ပါတယ္။ အေမး-အေျဖေတြကိုေတာ့ ကိုယ္ပိုင္ (ဘေလာ့ခ္) မွာသာတင္ျပီး၊ (ေဖ့စ္ဘြတ္) မွာ မတင္ခဲ့ပါ။ အသိမေပးဘဲ၊ ကူးယူျပီး တျခား ေနရာမွာ ပံုေတြနဲ႔ ေဝေဝဆာဆာ တင္ၾကလို႔ အျပစ္တင္ခံရပါတယ္။ ခုတခါ (ဘေလာ့ခ္) ကို စည္းကမ္းနဲ႔မညီလို႔ဆိုျပီး အဖ်က္ခံလိုက္ရလို႔ တမ်ိဳးလုပ္ရပါေတာ့မယ္။ နားလည္မႈေပးေစခ်င္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္-ကေလးဖြါးတာဟာ ‘အသက္ဖက္နဲ႔ ထုပ္ထားရသလို’ အႏၲရာယ္ၾကီးလွတယ္။ ဒီလို မ်ိဳးပြါး-က်န္းမာေရး ကိစၥေတြနဲ႔ ေသဆံုးၾကရတဲ့ ထိပ္ဆံုးအေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ သားပ်က္ရာ ပိုးဝင္တာလဲပါတယ္။ လူေတြ အမ်ားဆံုးေနၾကရျပီး၊ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ အမ်ားဆံုးရွိတဲ့ ေနရာေဒသေတြမွာ ပိုမ်ားတယ္။ ဒီအထဲမွာ တရားမဝင္ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ရာကေန ျဖစ္ၾကရတာက တကမာၻလံုးမွာ တႏွစ္ကို အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၆၈ဝဝဝ ေယာက္ရွိတယ္။ ေနာက္တြဲျဖစ္ႏိုင္တာေတြကေတာ့ E. Coli, Klebsiella, Proteous, Bacteroids ဆိုးတဲ့ပိုးေတြကေနထြက္တဲ့ အဆိပ္အေတာက္ေၾကာင့္ Septic Shock (ေရွာ့ခ္) ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေရးေပၚေဆးကုသမႈလုပ္ရမယ္။ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေဆးေတြရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ားေမးခြန္းလဲ အခုတေလာ ေျဖေနရပါတယ္။ ေဆး (၃) မ်ိဳးသံုးတယ္။ တခ်ိဳ႕က တမ်ိဳးထဲ၊ တခ်ိဳ႕က ၂ မ်ိဳးထဲသာသံုးတယ္။ (၁) Cytotec ရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား = အန္၊ ေလတက္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ရာသီလာစဥ္နာျခင္း၊ ရာသီမမွန္ျခင္း (၂) Mifepristone (Mifeprex) ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား = ပ်ိဳ႕၊ အန္၊ ဝမ္းပ်က္၊ အားနည္း၊ ေခါင္းမူး။ ဒီလိုျဖစ္ေနာက ၂၄ နာရီေက်ာ္အထိၾကာရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ ေသြးဆင္းမယ္ (ကိုယ္ဝန္အရင့္အႏုအေပၚမူတည္မယ္)၊ ၾကြက္တက္သလိုနာမယ္။ ဗိုက္နာမယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ဖ်ားမယ္။ (၃) Methotrexate ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား = အန္၊ အစာမေက်၊ ေခါင္းကိုက္၊ ေခါင္းမူး၊ ေမာပန္း၊ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္း။ အေရအတြက္နည္းသူေတြမွာ (အလာဂ်ီ) ရတာနဲ႔ ဆိုးဝါးတာေတြျဖစ္ႏိုင္။ Septic abortion ဆိုတာ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္ရင္း-ဖ်က္ရင္း ပိုးဝင္လာတာကို ေခၚတာ။ ပိုးက နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ဝင္ႏိုင္တယ္။ ဝင္သြားလို႔ သားအိမ္ အတြင္းဆံုးအလႊာ ေရာင္ရင္ Endometritis ျဖစ္မယ္။ ေသေသျခာျခာ ေဆးမကုရင္ ပိုးက ဆက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ လိမ့္မယ္။ ေနာက္ဆံုး ဗိုက္ကိုအထဲမွာ ဖံုးထားေပးေနတဲ့ အလႊာကို ေရာင္ေစတဲ့ Peritonitis ျဖစ္တာဟာ အေရးေပၚေရာဂါ တခုပါ။ အမ်ားဆံုး ျဖစ္မွွာေတာ့ (PID) တင္ပါးဆံုတြင္းအဂၤါေတြ ေရာင္တာျဖစ္ပါတယ္။ သားပ်က္ရာ ပိုးဝင္သူေတြ ရာသီထိန္မယ္၊ ဖ်ားမယ္၊ ခ်မ္းမယ္၊ ဗိုက္နာမယ္၊ ေမြးလမ္းကေန ေသြးဆင္းမယ္၊ ဆင္းတာက အနံ႔ရွိမယ္၊ ခါးကိုက္မယ္၊ ေသြးဖိအား က်ေနမယ္၊ ကိုယ္မပူဘဲ ေအးေနတာလဲ ရွိတတ္တယ္၊ ဆီးေအာင္တာျဖစ္ျဖစ္ ဆီးနဲတာျဖစ္ျဖစ္ ရွိမယ္၊ အသက္ရွဴတာ ခက္မယ္၊ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ လကၡဏာေတြနဲ႔ တြဲေနတတ္တယ္၊ ကိုယ္လဲပူ၊ ဗိုက္လဲ အတင္းနာလို႔ အူအတက္ေရာင္တာနဲ႔ မွားတတ္တယ္။ ပံုမွန္ကိုယ္ဝန္ ဆိုတာလဲ မေမ့ရဘူး။ ဆီးလမ္း ပိုးဝင္တာေတြနဲ႔ ဆင္တူတာကို ခြဲျခားရမယ္။ ေသြးဆင္း ပံုမမွန္တာ၊ ေရွာ့ခ္ရတာ နဲ႔ ေသြးထဲ ပိုးဝင္တာေတြနဲ႔လဲ ဆင္တူတတ္တယ္။ ရာသီလာခ်ိန္ နာတာ၊ ထိခိုက္မိတာ။ ဒါေတြအျပင္ မ်ိဳးဥအိမ္ အလံုး၊ ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္၊ မ်ိဳးဥအိိမ္ လိမ္ေနတာ၊ တင္ပါးဆံုတြင္းအဂၤါေတြေရာင္၊ ရိုးရိုးကုိယ္ဝန္၊ သားအိမ္ျပင္ပကိုယ္ဝန္တည္တာ၊ တျခားရွားပါးတာေတြလဲ ရွိေသးတယ္။ ဘာလို႔ျဖစ္ရသလဲ • သားပ်က္လို႔ ထြက္ရမဲ့အရာေတြက သားအိမ္ထဲမွာ က်န္ေနရာကေနလဲ ျဖစ္တယ္။ • ဖ်က္ဘို႔သံုးတဲ့ ပစၥည္း-နည္းေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္တယ္။ • ေမြးလမ္းေၾကာင္း ထဲမွာ အျမဲလိုလို ရွိေနၾကတဲ့ (ဗက္တီးရီးယား) ေတြက အထက္ကို တက္လာရာကေန ဝင္ႏိုင္သလို လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါပိုးေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္တယ္။ ပိုးအမ်ိဳးအစားေတြကေတာ့ E coli, B beta-hemolytic Streptococci, Staphylococcal, Bacteroides, Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis, Clostridium perfringens, Mycoplasma hominis နဲ႔ Haemophilus influenza ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဘာေတြလုပ္ရမလဲ - • အာလ္ထြာ-ေဆာင္း ရိုက္၊ • (hCG) ကုိယ္ဝန္ ဆီးစစ္တာ လုပ္မယ္။ • ပိုးဝင္ေနရင္ တခါတည္း D and C သားအိမ္ မျခစ္ေသးဘဲ ေနရေသးတယ္။ • ဒါမွမဟုုတ္ Oxytocin ေဆးသြင္းတာနဲ႔ က်ေစရမယ္။ • လိုအပ္ရင္ Dextrose Water, Dextrose Saline, Ringer’s Lactate, Normal Saline ေဆးသြင္းေပး၊ • ေအာက္စီဂ်င္လဲ လိုျခင္လိုမယ္။ • ေဆးရံုေရာက္တာနဲ႔ ေဆးစစ္-ေသြးစစ္တာေတြ လုပ္မယ္။ • နာေနတာ၊ ဖ်ားေနတာေတြ အတြက္ Antibiotics ေဆးေတြ ေပးမယ္။ • ေမ့ေဆးအတြက္ ျပင္ဆင္မယ္။ • ေသြးသြင္းဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ • သားအိမ္က အလုပ္မလုပ္ရင္ Oxytocin ေဆးသြင္းေပးမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ Intracervical vasopressin or Carboprost tromethamine ေဆးကို သားအိမ္အဝထဲထည့္ေပးမယ္။ • D and C သားအိမ္ျခစ္တာ လုပ္ရႏိုင္တယ္။ ျခစ္ျပီးေနာက္မွာလိုလို႔ ထပ္လုပ္ရတာလဲ ရွိတယ္။ • မရတဲ့အဆံုး သားအိမ္ ထုတ္ျပစ္ရသူလဲ ရွိႏိုင္ေသးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္ရင္း-ဖ်က္ရင္း ပိုးဝင္လာတာကို ဘယ္လိုကုသမလဲ - • အေရးေပၚမီးယပ္ေရာဂါလို႔ သတ္မွတ္တယ္။ ပိုးအမ်ိဳးေတြကမ်ားလို႔ အသံုးျပဳတဲ့ ပဋိဇီဝေဆးေတြကလဲ မ်ားလွတယ္။ Antibiotics Tripple Regime ပိုးေသေဆး (၃) မ်ိဳး တြဲေပးရတယ္။ (၁) Ampicillin 1-2G တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၂၄-၄၈ နာရီ။ (၂) Metronidazole 500 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၂၄-၄၈ နာရီ။ (၃)Gentamycin 80 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၅ ရက္။ (၄) တျခားပိုးေသေဆးေတြကေတာ့ Cephalosporins IV Cefuroxime 750-1500 mg တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္၊ ၂၄-၇၂ နာရီ။ Ofloxacin, Ciprofloxacin 400 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္။ • D and C ပိုးေသေဆးေပးျပီး သားအိမ္ျခင္းျခင္း၊ • ေမ့ေဆးနဲ႔လုပ္မယ္။ သားအိမ္ ေပါက္မသြားေအာင္အထူးသတိထားပါ။ • နာတာသက္သာေအာင္ IM Pethadine 100 mg ၄-၆ နာရီတခါထိုးေပးပါ။ Promethazine 25 mg ၈-၁၂ နာရီတခါ၊ ၂၄-၄၈ နာရီအထိ တြဲထိုးပါ။ • ATT 0.5 mg + Human Immuno Tetanus Globulin 250-500 IU ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆး (၂) မ်ိဳးထိုးေပးပါ၊ ျမန္မာျပည္မွာ ကိုယ္ဝန္ကို တမင္တကာဖ်က္တာ တရားဥပေဒက ခြင့္မျပဳပါ။ လုပ္ေပးသူမွာလဲ အျပစ္ရွိတယ္။ တရားဝင္ ေဆးရံု-ေဆးခန္းေတြမွာ လုပ္တာရေပမဲ့လဲ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ျခင္းမွာ ေနာက္ဆက္တြဲေတြ မကင္းပါ။ ေရာဂါေနာက္ဆက္တြဲ၊ ေမ့ေဆး ေနာက္ဆက္တြဲ၊ ေဆးဝါးေနာက္ဆက္တြဲ၊ ခြဲစိတ္မႈေနာက္ဆက္တြဲ။ တခ်ိဳ႕မွာ သားအိမ္ ေပါက္ထြက္သြားတာ ေတြ႔ရတတ္တယ္။ အူထိခိုက္ထားတာ၊ ဆီးအိမ္ ထိခိုက္တာေတြလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ပိုးက ေသြးထဲေရာက္သြားတာလဲ အေတာ္ဆိုးတယ္။ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Abortion causes ကိုယ္ဝန္ပ်က္ေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြ

Abortion causes ကိုယ္ဝန္ပ်က္ေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြ (၁) ဆရာရွင့္ က်မအသက္ ၃ဝ ရွိပါျပီ။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်တာေလးၾကိမ္ရွိပါျပီ။ ၈ ပတ္နဲ႔ ၈ ပတ္မျပည့္ခင္မွာပ်က္က်ပါတယ္။ သားအိမ္၂ ၾကိမ္ျခစ္ရပါတယ္။ ပ်က္က်တဲ့အေၾကာင္းရင္းေလးသိခ်င္ပါတယ္ရွင္။ (၂) မဂၤလာပါဆရာရွင့္။ ဆရာရဲ႕စာေတြဖတ္ရတာ အလြန္အက်ိဳးရွိလွၿပီး နိုင္ငံရပ္ျခားကေန ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေပးေနတာ အတိုင္းမသိ ေက်းဇူးတင္မိပါတယ္ရွင့္။ သမီးအသက္က ၃ဝ ပါဆရာ။ ရန္ကုန္မွာ ေနပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၄ ရက္ေလာက္က သမီးရဲ႕ရွစ္ပတ္ရွိၿပီ။ ျဖစ္တဲ့ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်ခဲ႔ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်နိုင္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းအမ်ားႀကီးထဲက အျဖစ္နိုင္ဆံုးအခ်က္အနည္းငယ္ကို ရွင္းျပေစလိုပါတယ္ရွင္။ သမီးဘယ္နွစ္လေနရင္ ကေလးျပန္ယူလို႔ရနိုင္မလဲ၊ ဘာေတြႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ရမလဲသိခ်င္ပါတယ္ရွင္။ သမီးကိုယ္ဝန္ပ်က္က်တာ ဆရာဝန္ႀကီးက သားအိမ္ျခစ္ၿပီး၊ Biosy လုပ္ပါတယ္။ အေျဖမသိရေသးပါ။ ဘာေၾကာင့္ပါလဲရွင္။ (၃) အသက္က ၃၁ ႏွစ္႐ွိပါၿပီ။ အိမ္ေထာင္သက္က ၄ ႏွစ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာ ၃ ခါ႐ွိပါၿပီ။ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု တစ္ႏွစ္စီ ျခားပါတယ္။ သမီးကိုယ္ဝန္ေတြက ၂ လေက်ာ္ ၁၁ ပါတ္မွာ ပ်က္တာပါ။ OG ေတြနဲ႔ျပပါတယ္။ Abortion (အေဘာရွင္း) ဆိုတာထက္ Miscarriage (မစ္ကဲေရ႕ခ်္) ဆိုတာကမွ ေဆးစာလံုးအမွန္ျဖစ္ပါတယ္။ Abortion ဆိုတာက ပ်က္ေအာင္ဖ်က္တာကိုသာ ေခၚပါတယ္။ Biopsy လုပ္တာက ျခစ္ထုတ္တဲ့ အသားစမွာ ကင္ဆာစတာပါ-မပါကိုသိခ်င္လို႔ျဖစ္တယ္။ တကယ့္ကိုယ္ဝန္လား၊ စပ်စ္သီးကိုယ္ဝန္လားလဲ စစ္ခ်င္လို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္-ဖ်က္ျပီးရင္ ေနာက္ကိုယ္ဝန္ယူဘို႔ အမ်ားအားျဖင့္ ရာသီမွန္ ၂ လ ေစာင့္ခိုင္းေလ့ရွိပါတယ္။ ဘာလို႔ ပ်က္သလဲ၊ ဘယ္နည္းနဲ႔ ပ်က္-ဖ်က္သလဲအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ဆက္ရွိသြားလဲ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြကို စာရင္းခ်ရင္ ၃၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါ ၃ မ်ိဳး၊ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ ေရာဂါ ၁ မ်ိဳး၊ ျဖစ္ခဲတဲ့ေရာဂါ ၁ မ်ိဳး၊ ရွားရွားပါးပါး ျဖစ္တတ္ေစတတ္တဲ့ ေရာဂါ ၂ မ်ိဳးနဲ႔ တျခားအေၾကာင္း ၂၆ မ်ိဳးဆိုျပီးရွိတယ္။ အဲဒီေရာဂါနဲ႔ အေျခအေနေတြထဲက • Amniocentesis လုပ္နည္း၊ • Anticardiolipin syndrome ေရာဂါ၊ • Carboprosttromethamine ေရာဂါ၊ • Cervical incompetence သားအိမ္ဝမလံုျခင္း၊ • Chronic villus sampling လုပ္တာ၊ • Cone biopsy of cervix လုပ္တာ၊ • Endometrosis သားအိမ္ေရာဂါ၊ • Gemeprost ေသြးဆင္းရပ္ေဆး၊ • Listeria monocytogenes ေရာဂါ၊ • Paroxysmal nocturnal hemoglobinuria ေရာဂါ၊ • Paroxyvirus B19 infection ေရာဂါ၊ • Rubella ဂ်ာမန္-ဝက္သက္ ေရာဂါ • Sickle cell disease ေသြးေရာဂါ၊ • Systemic lupus erythematosus ေရာဂါ နဲ႔ • Dinoprostone ကုိယ္ဝန္ဖ်က္ေဆး၊ Mifepristone ကုိယ္ဝန္ ဖ်က္ေဆးေတြဟာကိုယ္ဝန္ တခါမကပ်က္ႏိုင္ပါတယ္။ က်န္တာေတြကေတာ့ Alloimmune ေရာဂါ၊ Antifetal antibodies ေရာဂါ၊ Antiphospholipid antibodies ေရာဂါ၊ သေႏၶသားအဂၤါခ်ိဳ႕ယြင္းတာ၊ အစာဆိပ္သင့္တာ၊ (ေကဖင္း) အမ်ားၾကီးေသာက္တာ၊ ေရာဂါပိုးဝင္တာ၊ သားအိမ္ထဲ IUCD ပစၥည္းထည့္တာ၊ Japanese skimmia ေရာဂါ၊ Luteal phase defect ေရာဂါ၊ ကင္ဆာအတြက္ ဓါတ္ကင္တာ၊ ေဆးလိပ္ ေသာက္တာ၊ သားအိမ္ ပံုမွန္မဟုတ္တာ၊ အရက္ေသာက္တာနဲ႔ သူ႔အလိုလိုပ်က္က်တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ • Miscarriage ေခၚတဲ့ ကိုယ္ဝန္က ဖ်က္ခ်တာမဟုတ္ဘဲ သူ႔အလိုလိုပ်က္ေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြထဲမွာ မေတာ္ဆျဖစ္တာနဲ႔ သဘာဝအေၾကာင္းတရားေတြ ရွိတယ္။ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တာက သေႏၶသားရဲ႕ (ခရိုမုိဆံုး) ပံုမွန္ မဟုတ္လို႔ ျဖစ္တာ၊ 50% ရွိတယ္။ • အမ်ားစုကေစာျပီးပ်က္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာကိုယ္ဝန္ရွိေနတာေတာင္ မသိဘူး။ သုေတသနတခုအဆိုအရ - ၆၁႕၉% ၁၂ ပတ္ အတြင္းပ်က္က်တယ္။ - ဒီအထဲက ၉၁႕၇% က ပ်က္က်တယ္ ဆိုတာေတာင္ ကိုယ္တိုင္ မသိလိုက္ၾကဘူး။ - ၁ဝ ပတ္ ေက်ာ္တာနဲ႔ အလိုလိုပ်က္ဘို႔ အခြင့္အလမ္းသိသိသာသာနည္းလာျပီ။ • ထိခိုက္မႈ ဆိုတာ - မေတာ္တဆထိခိုက္မႈ (အေတြ႔အၾကံဳအရ အားကစားသာမန္လုပ္လို႔ ပ်က္မက်ပါ။) - တမင္တကာထိခိုက္မႈ နဲ႔ - စိတ္ဖိအားေတြ ျဖစ္တယ္။ • ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သူအသက္ငယ္လြန္းတာ၊ ၾကီးလြန္းတာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ - ၃၅ ႏွစ္ေအာက္မွာ ၁၅%၊ - ၃၅-၄၅ ႏွစ္ၾကားမွာ ၂ဝ-၃၅%၊ - ၄၅ ႏွစ္အထက္ ၅ဝ%၊ • ကိုယ္ဝန္ တခါပ်က္ဘူးသူ ၂၅% ထပ္ပ်က္ႏိုင္တယ္။ ထပ္ထပ္ပ်က္ေနသူ ၁% ရွိတယ္။ • တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာသိသာတဲ့ Miscarriage မဖ်က္ဘဲပ်က္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ပ်က္မႈေပါင္းဟာကိုယ္ဝန္စုစုေပါင္းရဲ႕ ၁၅% ရွိတယ္။ အေမရိကားမွာ ၁ဝ-၂၅% ရွိတယ္။ • တခ်ိဳ႕မွာဘာလို႔လဲေျပာမရဘူး။ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Diet for breastfeeding mother ႏို႔တိုက္မိခင္ ဘာစားခ်င္လဲ

• ႏို႔ရည္ဟာ အေရအတြက္ေရာ အရည္အေသြးပါ ေကာင္းဘို႔လိုတယ္။ အစားအေသာက္အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ • ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုးမွာ စားရမွာေတြသာ ဆက္စားပါလို႔ ေျပာရင္မမွားပါ။ • ႏို႔တိုက္မိခင္ တေယာက္ဟာ တေန႔မွာ ၅ဝဝ ကယ္လိုရီ ပိုစားဘို႔လိုတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစားပိုစားရမယ္ဆိုတာ အေျခခံျဖစ္တယ္။ • ကလိုရီ တေန႔မွာ ၂၅ဝဝ စားသံုးပါ။ ၃ လေက်ာ္ရင္ ၂၈ဝဝ ကလိုရီစားပါ။ • တေန႔ ၄-၅ ထပ္စားႏိုင္တယ္။ “ကလိုရီတြက္မေနနဲ႔ ဆာရင္စား” ဆိုတဲ့ ဥပေဒသလဲ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ • ကေလးမိခင္ကေန တေန႔မွာ ႏို႔ရည္ ၂၃ -၂၇ ေအာင္စ (၆၅၂ - ၇၆၅ ဂရမ္) ထြက္ပါတယ္။ • ကေလးဟာ မိခင္ႏို႔ကေန တေန႔မွာ ကလိုရီ ၁ဝဝဝ ေလာက္ရေနသင့္တယ္။ • ေခြ်းပိုထြက္တာ သတိထားပါ။ ေရပိုေသာက္ပါ။ တေန႔မွာ ေရ ၂႕၅ လီတာကေန ၃ လီတာေသာက္ပါ။ ဒိထက္မ်ားတာေတာ့မသင့္ပါ။ ႏို႔ရည္လိုတာထက္ ပိုထြက္ႏိုင္တယ္။ • အစားအေသာက္ထဲမွာ အမယ္စံုရမယ္။ အာဟာရဓါတ္ ၇ မ်ိဳး = Carbohydrates (ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္)၊ Proteins ပရိုတင္း၊ Fats အဆီ၊ Vitamins ဗီတာမင္မ်ား၊ Minerals ဓါတ္ဆားမ်ား၊ Fiber (ဖိုင္ဗာ)ႏွင့္ ေရ။ • ပရိုတင္း (အသား၊ ဥ၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး) ပိုစားပါ။ တေန႔မွာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၁ ေပါင္ရွိသူက ၁ ဂရမ္ ပံုေသနည္း သံုးႏိုင္ပါတယ္။ • ဒီထဲမွာ Calcium ကယ္လ္စီယမ္ ၁ ကြာတ (၄ဝ ေအာင္စ) မွာ ၃၃ဝ မီလီဂရမ္ပါတယ္။ တေန႔မွာ Calcium 1,200 milligrams လိုတယ္။ • ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကတည္းက ေသာက္ခဲ့ရတဲ့ Vitamin B 9 ေခၚတဲ့ Folic acid ေဖါလစ္အက္စစ္လိုမယ္။ • Zinc သြပ္ဓါတ္လိုမယ္။ တေန႔မွာ 15 to 20 milligrams လိုတယ္။ • Vitamin A မလိုပါ။ • ဆီ-အဆီကိုေတာ့ ေကာင္းတာေရြးသံုပါ။ Saturated fats နည္းေစပါ။ Trans fats ေရွာင္ပါ။ • အေမႊးနံ႔သာထည့္တာ သိပ္ဂရုစိုက္စရာ မလိုပါ။ အစပ္စားတာေတာင္မွ အလြန္အက်ဴးေရွာင္စရာမလိုပါ။ အရသာေတြ႔မွ မ်ားမ်ားစားႏိုင္တယ္ မဟုတ္ပါလား။ • Calcium ထဲမွာ Vitamin D ပါတာကပိုေကာင္းတယ္။ Vitamin D 600 IU (15 micrograms) (4,000 IU ထက္မပိုေစရပါ။) • မိခင္ႏို႔တမ်ိဳးထဲကေန ကေလးအတြက္ ဗီတာမင္ ဒီ မလံုေလာက္ပါ။ American Academy of Pediatrics ကေန အၾကံျပဳထားတာကေတာ့ 400 IU (10 micrograms) ကေလးကို တိုက္ပါလို႔ျဖစ္တယ္။ • Docosahexaenoic acid (DHA) = Omega-3 fatty acid ငါးထဲကရတယ္။ American Academy of Pediatrics ကေန 200 to 300 mg DHA လိုတယ္လို႔သတ္မွတ္ပါတယ္။ • တျခားအခ်ိန္ေတြမွာလိုဘဲ အစားအေသာက္ထဲ ပိုးသတ္ေဆးေတြ၊ ေဟာ္မုန္းေဆးေတြပါတာကို ေရွာင္ပါ။ ေအာ္ဂဲနစ္အစားအေသာ္ေတြ ေရြးစားပါ။ • ေကဖင္း (ေကာ္ဖီ) ေလွ်ာ့ေသာက္ပါ။ • ေနမေကာင္းလို႔ေဆးေသာက္တာမွာေတာ့ ဆရာဝန္ကုိ အရင္တိုင္ပင္ပါ။ ပိုးေသေဆး၊ ဆာလ္ဖါေဆး၊ ဝမ္းႏုတ္ေဆး၊ အိုင္အိုဒင္းပါတဲ့ေဆးေတြက ႏို႔ထဲပါလာႏိုင္တယ္။ • အရင္ကဆိုရင္ အရက္ေဆးလိပ္ မေျပာစရာမလိုဘူး။ ခုေခတ္မွာ လူငယ္လူရြယ္ေတြ မိန္းကေလးေတြပါ ဘီယာ၊ အရက္ “မယဥ္ေက်းမႈ” ကို အဟုတ္ထင္ေနၾကတာ စိတ္မေကာင္းပါ။ ကိုယ့္ကေလးခ်စ္ရင္ ဆင္ျခင္ၾကပါ။ သိဒတၳမင္းသားကိုေမြးျပီး သူ႔မိခင္ဟာ ၇ ရက္သာ အသက္ရွင္လို႔ မိေထြးေတာ္ကေန ဆက္ျပီး ႏို႔ခ်ိဳ တိုက္ေၾကြးခဲ့ရတယ္။ မိေထြးေတာ္ရဲ႕ ႏို႔ဖိုးအေၾကြးကို ျမတ္စြာဘုရားကေန ဓမၼႏို႔ရည္နဲ႔ ျပန္ဆပ္ခဲ့လို႔ ေဂါတမီ ေထရီမၾကီး အကြ်တ္တရား ရသြားေစခဲ့တယ္။ • Nutrition Facts အျမစ္-အသဲ ခြဲသိရေအာင္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2011/03/nutrition-facts.html • Nutrition အာဟာရ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/12/nutrition.html • Omega-3 (အိုမီဂါ သရီး) ဘာလို႔ နာမည္ၾကီး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/omega-3.html • Organic Food (ေအာ္ဂဲနစ္) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/09/organic-food.html • Trans fats အညာသားမ်ား ဆီစားၾကသည္ http://my-sayawun-life.blogspot.in/2010/10/trans-fats.html • Folic acid ေဖါလစ္-အက္စစ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/folic-acid.html • Calcium blood test (ကယ္လ္စီယမ္) စစ္ေဆးျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/02/calcium-blood-test.html • Zinc သြပ္ဓါတ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/12/zinc.html ေဒါက္တာတင့္ေဆြ